مراقبت از سالمندان در خانه؛ چه تجهیزاتی برای حفظ ایمنی و آسایش آن‌ها لازم است؟
گاهی انتخاب چند وسیله کاربردی، اصلاح محیط خانه و آشنایی با روش صحیح استفاده از تجهیزات موجود می‌تواند تفاوت قابل‌توجهی ایجاد کند.
با افزایش سن، انجام برخی فعالیت‌های روزمره ممکن است دشوارتر شود. کاهش تعادل، ضعف عضلانی، محدودیت حرکتی و نیاز به پایش منظم وضعیت سلامت از جمله مسائلی هستند که می‌توانند بر استقلال سالمندان تأثیر بگذارند. در چنین شرایطی، فراهم کردن محیطی ایمن و استفاده از تجهیزات مناسب می‌تواند به افزایش آسایش سالمند و آسان‌تر شدن مراقبت برای اعضای خانواده کمک کند.
مراقبت در منزل لزوماً به معنای استفاده از تجهیزات پیچیده و گران‌قیمت نیست. گاهی انتخاب چند وسیله کاربردی، اصلاح محیط خانه و آشنایی با روش صحیح استفاده از تجهیزات موجود می‌تواند تفاوت قابل‌توجهی ایجاد کند.
در این مقاله از تجهیزات پزشکی اکباتان‌طب با مهم‌ترین تجهیزات مورد استفاده در مراقبت از سالمندان در خانه، کاربرد آن‌ها و نکاتی که هنگام انتخاب باید در نظر بگیرید، آشنا می‌شوید.
۱. تجهیزات پایش سلامت در منزل
یکی از بخش‌های مهم مراقبت از سالمندان، بررسی منظم شاخص‌های سلامت در صورت نیاز است. برخی تجهیزات خانگی به خانواده‌ها کمک می‌کنند اطلاعات اولیه‌ای درباره وضعیت جسمانی سالمند به دست آورند.
فشارسنج دیجیتال
فشارسنج دیجیتال یکی از تجهیزات کاربردی برای افرادی است که باید فشار خون خود را به‌صورت منظم اندازه‌گیری کنند. مدل‌های بازویی معمولاً برای استفاده خانگی گزینه مناسبی هستند، به شرط آنکه اندازه کاف با بازوی فرد متناسب باشد و دستگاه به‌درستی استفاده شود.
هنگام خرید فشارسنج بهتر است به سهولت کار با دستگاه، خوانایی صفحه‌نمایش، حافظه ذخیره اندازه‌گیری‌ها و اعتبارسنجی بالینی مدل مورد نظر توجه کنید.
برای اندازه‌گیری دقیق‌تر، فرد باید چند دقیقه در آرامش بنشیند و هنگام اندازه‌گیری صحبت نکند. همچنین بهتر است اندازه‌گیری‌ها طبق دستور پزشک انجام شوند و تغییر داروها صرفاً بر اساس یک عدد ثبت‌شده صورت نگیرد.
دستگاه تست قند خون
برای سالمندانی که دیابت دارند و طبق برنامه درمانی نیاز به اندازه‌گیری قند خون دارند، دستگاه تست قند خون می‌تواند وسیله‌ای مهم باشد.
هنگام انتخاب دستگاه، علاوه بر قیمت خود دستگاه، هزینه و دسترسی به نوار تست سازگار، سهولت استفاده، اندازه نمایشگر و امکان تهیه لوازم مصرفی را بررسی کنید.
اگر سالمند در دیدن اعداد یا انجام حرکات ظریف انگشتان مشکل دارد، بهتر است دستگاهی انتخاب شود که کار با آن ساده باشد. آموزش صحیح استفاده از دستگاه و رعایت نکات بهداشتی نیز اهمیت دارد.
پالس‌اکسی‌متر
پالس‌اکسی‌متر وسیله‌ای کوچک است که معمولاً روی انگشت قرار می‌گیرد و میزان اشباع اکسیژن خون و ضربان قلب را تخمین می‌زند.
این دستگاه ممکن است برای برخی افراد، طبق توصیه پزشک، کاربرد داشته باشد؛ اما برای همه سالمندان ضرورت ندارد. همچنین نتیجه اندازه‌گیری می‌تواند تحت تأثیر عواملی مانند سردی دست، حرکت، گردش خون ضعیف و کیفیت دستگاه قرار بگیرد.
اگر سالمند دچار تنگی نفس شدید، کبودی لب‌ها، گیجی ناگهانی یا علائم نگران‌کننده دیگری است، نباید برای دریافت کمک پزشکی صرفاً به عدد نمایش‌داده‌شده توسط پالس‌اکسی‌متر تکیه کرد.
۲. تجهیزات کمک به راه رفتن و حفظ تعادل
زمین خوردن یکی از نگرانی‌های مهم در مراقبت از سالمندان است. کاهش قدرت عضلات، اختلال تعادل، مشکلات بینایی و موانع محیطی می‌توانند احتمال سقوط را افزایش دهند.
عصا و واکر
عصا و واکر برای افرادی طراحی شده‌اند که هنگام راه رفتن به درجات متفاوتی از حمایت نیاز دارند.
عصا ممکن است برای فردی مناسب باشد که به حمایت محدودتری نیاز دارد، درحالی‌که واکر می‌تواند سطح اتکای بیشتری فراهم کند. انتخاب وسیله مناسب به قدرت عضلات، توانایی حفظ تعادل، وضعیت مفاصل و شرایط حرکتی فرد بستگی دارد.
ارتفاع وسیله باید متناسب با بدن تنظیم شود و سالمند نحوه صحیح استفاده از آن را یاد بگیرد. اگر فرد به‌تازگی دچار افت تعادل شده یا مرتب زمین می‌خورد، ارزیابی پزشک یا فیزیوتراپیست پیش از انتخاب وسیله اهمیت دارد.
ویلچر
در شرایطی که راه رفتن برای سالمند دشوار یا خسته‌کننده است، ممکن است ویلچر برای جابه‌جایی مورد نیاز باشد. انتخاب ویلچر باید با توجه به شرایط جسمی فرد، مدت استفاده، محیط خانه و نیاز به کمک مراقب انجام شود.
عرض ویلچر، وزن آن، قابلیت جمع شدن، راحتی نشیمن و امکان عبور از درگاه‌های منزل از جمله مواردی هستند که باید بررسی شوند.
استفاده ایمن از ویلچر نیز اهمیت زیادی دارد؛ برای مثال، هنگام انتقال سالمند از تخت به ویلچر باید ترمزها فعال باشند و روش جابه‌جایی با توجه به توانایی فرد انتخاب شود.
۳. تجهیزات پیشگیری از زخم فشاری
سالمندانی که برای مدت طولانی در تخت می‌مانند یا توانایی تغییر وضعیت بدن را ندارند، ممکن است در معرض زخم فشاری قرار بگیرند. این زخم‌ها معمولاً در نواحی تحت فشار مداوم، مانند پاشنه، لگن و دنبالچه، ایجاد می‌شوند.
تشک مواج
تشک مواج با تغییر متناوب فشار در بخش‌های مختلف سطح تشک طراحی شده است. بسته به نوع محصول و شرایط بیمار، ممکن است برای کمک به پیشگیری از زخم فشاری استفاده شود.
انتخاب تشک باید بر اساس میزان تحرک بیمار، وضعیت پوست، خطر ایجاد زخم، وزن فرد و توصیه تیم درمان انجام شود. همه تشک‌های مواج عملکرد یکسانی ندارند و انتخاب مدل نامناسب ممکن است نیازهای بیمار را برطرف نکند.
نکته مهم این است که تشک مواج جایگزین مراقبت منظم از پوست، تغییر وضعیت بدن طبق برنامه مناسب، تغذیه کافی و بررسی روزانه نواحی تحت فشار نیست.
اگر قرمزی پایدار، تاول یا آسیب پوستی مشاهده شد، بهتر است وضعیت پوست توسط فرد متخصص بررسی شود.
۴. تخت بیمار و لوازم جانبی آن
برای سالمندانی که مدت زیادی در تخت استراحت می‌کنند یا در جابه‌جایی مشکل دارند، تخت بیمار می‌تواند مراقبت روزانه را آسان‌تر کند.
بسته به مدل، تخت‌های بیمار ممکن است امکان تنظیم ارتفاع، بالا آوردن قسمت سر و تنه یا تغییر وضعیت بخش‌های مختلف را فراهم کنند. این قابلیت‌ها می‌توانند به راحتی بیمار و مراقب کمک کنند.
هنگام انتخاب تخت باید فضای اتاق، امکان دسترسی مراقب، ظرفیت تحمل وزن، ایمنی نرده‌ها و سهولت نظافت بررسی شود. اگر سالمند دچار اختلال شناختی یا خطر خروج ناخواسته از تخت است، استفاده از نرده‌ها و سایر تجهیزات ایمنی باید با توجه به شرایط فرد و خطرهای احتمالی انجام شود.
بالش‌های حمایتی و وسایل مناسب برای تغییر وضعیت نیز ممکن است در راحتی سالمند مؤثر باشند؛ البته انتخاب آن‌ها باید با توجه به نیازهای فرد صورت گیرد.
۵. تجهیزات حمایتی برای مفاصل و اندام‌ها
برخی سالمندان به دلیل مشکلات مفصلی، ضعف عضلانی یا آسیب‌های قبلی به حمایت بیشتری از بخش‌هایی از بدن نیاز دارند. در این شرایط، تجهیزات ارتوپدی مانند زانوبند، مچ‌بند، قوزک‌بند یا گردن‌بند طبی ممکن است با توجه به نوع مشکل مورد استفاده قرار گیرند.
این وسایل کاربردهای یکسانی ندارند. برای مثال، یک مچ‌بند ممکن است برای حمایت از مچ دست طراحی شده باشد، درحالی‌که مدل دیگری دارای آتل است و حرکت مچ را بیشتر محدود می‌کند.
به همین دلیل، انتخاب تجهیزات حمایتی باید بر اساس محل آسیب، میزان حمایت مورد نیاز و توصیه متخصص انجام شود. استفاده خودسرانه و طولانی‌مدت از برخی وسایل ممکن است حرکت طبیعی مفصل را محدود کند یا باعث ناراحتی پوست شود.
۶. چگونه خانه را برای سالمند ایمن‌تر کنیم؟
تجهیزات پزشکی تنها بخشی از مراقبت در منزل هستند. اصلاح محیط خانه نیز می‌تواند به کاهش خطر زمین خوردن کمک کند.
چند اقدام کاربردی عبارت‌اند از:
-
جمع کردن سیم‌ها و وسایل اضافی از مسیر رفت‌وآمد
-
استفاده از نور کافی در اتاق‌ها و راهروها
-
نصب دستگیره حمایتی مناسب در حمام و کنار توالت
-
استفاده از کف‌پوش‌های ضدلغزش و حذف قالیچه‌های ناپایدار
-
قرار دادن وسایل پرکاربرد در ارتفاع قابل دسترس
-
اطمینان از مناسب بودن کفش یا دمپایی سالمند
-
فراهم کردن فضای کافی برای حرکت با عصا یا واکر
اگر سالمند چند بار زمین خورده، هنگام برخاستن سرگیجه دارد یا در راه رفتن تغییر محسوسی پیدا کرده است، بهتر است علت این مشکلات توسط پزشک بررسی شود.
۷. هنگام خرید تجهیزات پزشکی سالمندان به چه نکاتی توجه کنیم؟
پیش از خرید هر وسیله، بهتر است نیاز واقعی سالمند مشخص شود. خرید تجهیزات صرفاً به دلیل توصیه اطرافیان یا محبوبیت یک محصول، همیشه بهترین تصمیم نیست.
برای انتخاب آگاهانه، این موارد را بررسی کنید:
تناسب با نیاز فرد: وسیله باید برای وضعیت جسمی و میزان استقلال سالمند مناسب باشد.
سهولت استفاده: سالمند یا مراقب او باید بتواند وسیله را به‌درستی و بدون دشواری استفاده کند.
کیفیت و ایمنی: مشخصات فنی، دستورالعمل استفاده و اعتبار محصول را بررسی کنید.
هزینه‌های جانبی: بعضی دستگاه‌ها به باتری، لوازم مصرفی یا نگهداری دوره‌ای نیاز دارند.
فضای منزل: ابعاد تخت، ویلچر یا واکر باید با فضای قابل استفاده در خانه هماهنگ باشد.
آموزش صحیح: حتی تجهیزات ساده نیز باید مطابق دستورالعمل سازنده استفاده شوند. در مورد وسایل تخصصی، آموزش پزشک یا متخصص مربوطه اهمیت دارد.
جمع‌بندی
مراقبت از سالمندان در خانه به ترکیبی از توجه روزانه، محیط ایمن و انتخاب درست تجهیزات نیاز دارد. فشارسنج دیجیتال، دستگاه تست قند خون، پالس‌اکسی‌متر، عصا، واکر، ویلچر، تشک مواج و تجهیزات حمایتی ارتوپدی از جمله محصولاتی هستند که ممکن است متناسب با شرایط فرد کاربرد داشته باشند.
با این حال، همه سالمندان به تمام این تجهیزات نیاز ندارند. بهترین رویکرد این است که ابتدا نیازهای واقعی فرد مشخص شود و سپس با توجه به شرایط جسمی، محیط زندگی و توصیه متخصص، وسایل مناسب انتخاب شوند.
برای آشنایی با تجهیزات پزشکی مورد استفاده در خانه و بررسی محصولات مرتبط با مراقبت از سالمندان، می‌توانید به فروشگاه تجهیزات پزشکی اکباتان‌طب مراجعه کنید و مشخصات محصولات را پیش از خرید بررسی کنید.
